Bursztynowa armatka i jubilerzy Rothschildów w Akademii Bursztynu

Muzeum Gdańska zaprasza na wyjątkowe spotkanie z historią sztuki – wykład zatytułowany „Bursztynowa armatka i jubilerzy Rothschildów” (21 maja br., godz. 17:00, Muzeum Bursztynu w Gdańsku).

Opowie o tym Dariusz Nowacki – kurator zbiorów złotnictwa w Zamku Królewskim na Wawelu, wybitny badacz dawnego jubilerstwa i miłośnik Gdańska. To propozycja dla wszystkich, których fascynuje kunszt dawnego rzemiosła, zagadki przeszłości i niezwykłe losy bezcennych obiektów.

Zaledwie dwa zachowane egzemplarze

‍W centrum opowieści znajdzie się XVII-wieczna bursztynowa armatka – kunsztowny przykład sztuki dawnych mistrzów, łączący rzeźbiarską precyzję z bogactwem naturalnego bursztynu. Obiekt powstał około 1660 roku w Gdańsku i należy dziś do zaledwie dwóch znanych egzemplarzy tego typu na świecie.

Wiwatówka w domach europejskich elit

‍Armatka, wykonana z bursztynu, złota i kamieni szlachetnych, pełniła funkcję tzw. wiwatówki – używano jej podczas uroczystych wydarzeń w domach europejskich elit. Eksponat przybył do Gdańska w kwietniu 2025 roku. Po przeprowadzeniu badań autentyczności oraz analiz przez zewnętrznych ekspertów Muzeum rozpoczęło proces pozyskiwania finansowania zewnętrznego. Zakup sfinalizowano pod koniec grudnia 2025 roku. Armatka jest prezentowana na wystawie stałej w Muzeum Bursztynu – wizytówce Światowej Stolicy Bursztynu.

Zabytek o wyjątkowej wartości

‍Bursztynowa armatka jest niezwykle rzadkim przykładem kunsztu artystycznego epoki nowożytnej, który po wiekach powrócił do miasta swojego powstania. Zachowane detale, konstrukcja oraz porównania z jedynym sygnowanym egzemplarzem Schödelooka, przechowywanym obecnie w Westpreußisches Landesmuseum w Warendorfie, czynią z gdańskiego obiektu zabytek o wyjątkowej wartości historycznej i naukowej. Zakupiony dzięki środkom własnym Muzeum i dotacjom zewnętrznym.

Inwestycja w dziedzictwo kulturowe Pomorza i Gdańska

‍Zakup armatki wpisuje się w misję Muzeum Gdańska oraz projekt Światowej Stolicy Bursztynu.– Pozyskiwanie zabytków nie jest luksusem, lecz fundamentem działalności naszego muzeum. Jednym z podstawowych zadań jest gromadzenie unikatowych obiektów, które pozwalają lepiej zrozumieć historię miasta oraz rozwój bursztynnictwa na przestrzeni wieków – uzasadniał zakup Waldemar Ossowski, dyrektor Muzeum Gdańska. Armatka stanowi część dziedzictwa Gdańska – jego rzemiosła, tradycji i tożsamości – a zarazem wpisuje się w długofalową strategię budowania marki miasta jako Światowej Stolicy Bursztynu.

Wsparcie ministerstwa, portu lotniczego oraz Fundacji Totalizatora Sportowego

‍Zakup był możliwy dzięki środkom własnym Muzeum, wypracowanym w 2024 roku w wyniku rekordowej frekwencji – oddziały odwiedziło wówczas ponad 630 tysięcy osób. W 2025 roku liczba odwiedzin przekroczyła 660 tysięcy. Kluczową rolę odegrała dotacja w wysokości blisko 500 tys. zł, przyznana na przełomie września i października 2025 roku w ramach programu „Rozbudowa zbiorów muzealnych 2025”, finansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Port Lotniczy im. Lecha Wałęsy w Gdańsku przekazał 200 tys. zł, a wsparcia udzieliła również Fundacja Totalizatora Sportowego. Pierwotna oferta paryskiej Galerie Kugel, specjalizującej się w sztuce dawnej, opiewała na 950 tys. euro, jednak ostatecznie zakup sfinalizowano za 650 tys. euro.

‍

Bursztynowa armatka. Historia niezwykłego obiektu

‍

Informacje praktyczne:

• Kiedy? 21 maja (czwartek), godz. 17:00
• Gdzie? Sala edukacyjna Muzeum Bursztynu, ul. Wielkie Młyny 16
• Wstęp: wolny

Fot. Materiały prasowe Muzeum Gdańska / B. Kentzer

‍